OTA-ONA–FARZAND MULOQOTI SIFATINING O‘SMIR REFLEKSIVLIGIGA TA’SIRI
Keywords:
ota-ona–farzand muloqoti, muloqot sifati, o‘smirlik davri, refleksivlik, oilaviy munosabatlar, psixologik rivojlanish.Abstract
Maqolada ota-ona va farzand o‘rtasidagi muloqot sifatining o‘smirlik davrida refleksivlikning shakllanishi va rivojlanishiga ta’siri tahlil qilinadi. Ota-ona–farzand munosabatlarida hissiy qo‘llab-quvvatlash, ishonch darajasi, ochiq va konstruktiv muloqot o‘smirning o‘zini anglash, o‘z xatti-harakatlarini tahlil qilish hamda baholash qobiliyatini rivojlantirishda muhim omil ekanligi ta’kidlanadi. O‘smirlik davrining psixologik xususiyatlari hamda oiladagi ijobiy muloqot refleksiv jarayonlarning faollashuviga xizmat qiluvchi mexanizmlar yoritiladi. Samarali muloqot yetishmasligi refleksivlik darajasining pasayishiga, o‘zini boshqarish va shaxslararo munosabatlarda qiyinchiliklarning yuzaga kelishiga olib kelishi mumkinligi qayd etiladi. Tadqiqot natijalari oila bilan ishlash, psixologik maslahat va o‘smirlarni psixologik qo‘llab-quvvatlash amaliyotida qo‘llanilishi mumkin.
References
1. Vigotskiy L.S. Rivojlanish psixologiyasi muammolari. – Moskva: Pedagogika, 1996.
2. Leontev A.N. Faoliyat. Ong. Shaxs. – Moskva: Politizdat, 1977.
3. Rubinshteyn S.L. Umumiy psixologiya asoslari. – Sankt-Peterburg: Piter, 2002.
4. Erikson E. Bolalik va jamiyat. – Moskva: Progress, 1996.
5. Karpov A.V. Refleksiya psixologiyasi. – Moskva: Institut psixologii RAN, 2004.
6. Kon I.S. O‘smirlik psixologiyasi. – Moskva: Prosveshchenie, 1989.
7. Baumrind D. Parental authority and adolescent development // Journal of Personality and Social Psychology. – 1971. – Vol. 37(5). – P. 887–907.
8. Steinberg L. Adolescence. – New York: McGraw-Hill Education, 2017.
9. Andreeva G.M. Ijtimoiy psixologiya. – Moskva: Aspekt Press, 2010.
10. G‘oziev E.G‘. Yosh davrlari psixologiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2004.
11. Davletshin M.G‘. Umumiy psixologiya. – Toshkent: Fan, 2012.
12. Qodirov B.R. Shaxs psixologiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2008.
13. Karimova V.M. Oila psixologiyasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2016.
14. To‘xtaboyev M., Rahmonov A. Pedagogik va yosh psixologiyasi. – Toshkent: Sharq, 2015.
15. Darling N., Steinberg L. Parenting style as context: An integrative model // Psychological Bulletin. – 1993. – Vol. 113(3). – P. 487–496.