IJTIMOIY TARMOQLARDA AXBOROT XURUJLARI VA TAXDIDLAR
Keywords:
Ijtimoiy tarmoqlar, axborot xuruji, dezinformatsiya, kiberjinoyatchilik, kiberxavfsizlik, feyk yangiliklar, axborot manipulyatsiyasi, ijtimoiy muhit, psixologik ta’sir, raqamli savodxonlik.Abstract
Mazkur maqolada ijtimoiy tarmoqlardagi axborot xurujlari va tahdidlarning mohiyati, ularning jamiyatga ta’siri va oldini olish usullari tahlil qilinadi. Ijtimoiy tarmoqlar axborot almashinuvi va muloqotning eng tezkor vositalaridan biri bo‘lsa-da, ular orqali noto‘g‘ri ma’lumot tarqatish, kiberjinoyatlar sodir etish va axborot manipulyatsiyasi kabi tahdidlar ham keng tarqalmoqda. Ushbu maqolada axborot xurujlarining asosiy shakllari, ularning maqsad va usullari, shuningdek, fuqarolar va davlat tomonidan ko‘rilishi lozim bo‘lgan chora-tadbirlar muhokama etiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, axborot xurujlariga qarshi samarali kurashish uchun huquqiy, texnologik va ma’naviy yondashuvlar uyg‘unligi talab etiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi “Axborot xavfsizligi to‘g‘risida” Qonuni.
2. O‘zbekiston Respublikasi “Kiberxavfsizlik to‘g‘risida” Qonuni.
3. O‘zbekiston Respublikasi “Shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish to‘g‘risida” Qonuni.
4. Global Cybersecurity Index (GCI) – Xalqaro Telekommunikatsiya Ittifoqining axborot xavfsizligi bo‘yicha reytingi va hisobotlari.
5. BMT va INTERPOL kiberjinoyatchilik va ijtimoiy tarmoqlardagi tahdidlar bo‘yicha xalqaro tadqiqotlari.
6. N.A. Jo‘rayev, "Axborot xavfsizligi va ijtimoiy tarmoqlar", Toshkent, 2021.
7. B. Rahmonov, "Raqamli tahdidlar va ularga qarshi kurash strategiyalari", Samarqand, 2022.
8. A. Xolmirzayev, "Dezinformatsiya va ijtimoiy tarmoqlardagi axborot xurujlari", 2020.
9. O‘zbekiston Milliy axborot xavfsizligi konsepsiyasi – Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi nashri.
10. Xalqaro axborot xavfsizligi forumlarida e’lon qilingan "Kiberjinoyatchilik va yolg‘on axborot tahdidlariga qarshi kurash usullari" bo‘yicha tadqiqotlar.